Anayasa Mahkemesi, 24 Ekim 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 2022/144 Esas, 2023/137 Karar sayılı kararı ile ceza yargılamasında istinaf süresinin hükmün tefhiminden başlamasına ilişkin kuralı iptal etmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 273. Maddesinin 1 numaralı fıkrasına göre kararın verildiği duruşmada hazır olan taraflar, mahkemece hükmün açıklanmasından, bir başka deyişle tefhiminden itibaren 7 gün içinde istinaf isteminde bulunabilmekte, bu süre geçirildiği takdirde hüküm kesinleşmektedir.
Hükmün tefhim edilmesi aşamasında hakkında verilen kararın gerekçesini bilmeyen sanık yönünden kanun yoluna başvurma süresinin hükmün açıklanmasından itibaren başlatılmasının, mahkemeye erişim hakkını, gerekçeli karar hakkını ve adil yargılanma hakkını güvence altına alan Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla anılan fıkradaki “hükmün açıklanmasından itibaren” ibaresinin iptali istenmiştir.
İtirazı esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi tarafından;
- Mahkemeye erişim hakkının somut ve etkili olmasının, mahkemeye erişim hakkının sınırlanmasının orantılılık, gereklilik ve elverişlilik koşullarını sağlamasının, tarafların kanun yoluna etkili başvuru yapabilmesi için gerekçeli karar hakkının korunmasının, gerçek anlamda bir savunma hakkından söz edebilmek için tarafların savunma konusunda yeterli zamana ve kolaylığa sahip olmasının, suç isnadı altındaki kişiye savunma yapabilmesi için sağlanması zorunlu kolaylıklar kapsamında hükmün gerekçeli olarak açıklanmasının veya gerekçeli kararın tebliğ edilmesinin gerektiği,
- Bu çerçevede 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 273. Maddesinin 1 numaralı bendinde istinaf süresinin “hükmün açıklanmasından itibaren” başlatılmasının , mahkemeye erişim hakkına ulaşmak açısından elverişli, gerekli ve orantılı olma koşulunu sağlamadığı ve Anayasa’nın 13 ve 36. Maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle anılan maddedeki “hükmün açıklanmasından itibaren” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.
İptal edilen ibareler nedeniyle kamu yararını ihlal edecek nitelikte bir yasal boşluk doğacağı gerekçesiyle, iptal kararının Resmi Gazetede yayınlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Bu erteleme ile yasama organına aynı konuda yeni kanuni düzenleme yapabilmesi için süre verilmesi ve bu şekilde iptal hükmüyle birlikte ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun ortaya çıkmasına mani olunması amaçlanmaktadır.
Anayasanın 153/4. maddesine göre iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği mevcut durumda; TBMM’nin söz konusu erteleme süresini geçirmeden, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini Anayasa Mahkemesi Kararının gerekçesine uygun olacak şekilde öncelikle görüşüp karara bağlaması gerekmektedir.
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/10/20231024-9.pdf
Write a comment: